Verandering is onderdeel van het dagelijks werk in de zorg. Nieuwe richtlijnen, andere taakverdelingen, digitalisering of organisatorische keuzes volgen elkaar in hoog tempo op. Voor de één is dat inspirerend, voor de ander uitputtend. En vaak zie je die verschillen terug in hoe mensen reageren.
Wat dan al snel “weerstand” wordt genoemd, is meestal een normale menselijke reactie op iets wat nog niet is verwerkt.
Verandering gaat sneller dan verwerking
Mensen hebben tijd nodig om te wennen aan verandering. Niet praktisch, maar mentaal en emotioneel. Sommigen zien meteen mogelijkheden, terwijl anderen eerst overzicht nodig hebben of vooral voelen wat ze verliezen. Dat verschil in tempo leidt gemakkelijk tot misverstanden en frustratie in teams.
Modellen zoals het House of Change maken zichtbaar dat verandering in fasen verloopt. Niet iedereen zit tegelijk in dezelfde fase, en dat vraagt om afstemming in plaats van één standaardreactie.
Waarom weerstand verschillend voelt
De ene collega lijkt het probleem niet te zien, de ander is vooral verward, en weer een ander reageert fel of cynisch. Dat zijn geen karaktertrekken, maar signalen van waar iemand zich bevindt in het veranderproces. Wanneer je iedereen op dezelfde manier benadert, vergroot je de kans op miscommunicatie.
Door beter te kijken naar wat iemand nodig heeft — duidelijkheid, erkenning of ruimte om te wennen — ontstaat er beweging zonder extra strijd.
Jouw rol in het geheel
In veel zorgteams zien we dat weerstand niet alleen door de verandering zelf ontstaat, maar door de manier waarop mensen op elkaar reageren. Wanneer gesprekken vastlopen, schieten mensen onbewust in patronen: verdedigen, redden of aanklagen. Op dat moment gaat het niet meer over de inhoud, maar over de relatie.
Door je bewust te worden van je eigen rol en reactie, kun je die patronen doorbreken. Niet door het perfecte antwoord te geven, maar door het gesprek anders te voeren.
Werken mét wat er is
Weerstand hoeft niet weg. Het mag er zijn. Juist door het serieus te nemen, ontstaat ruimte voor samenwerking en vertrouwen. Wie leert omgaan met weerstand, werkt niet tegen de stroom in, maar sluit aan bij wat er leeft — en dat is uiteindelijk effectiever en duurzamer.
